W sferze bibliografii i opisów bibliograficznych zawsze panowała spora dowolność. Poszczególni wydawcy, redakcje czasopism, ośrodki akademickie często stosowały i stosują “swoje” formy opisu. Nie zawsze są one zgodne z obowiązującą normą. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że od kilku lat obowiązują nowe normy sporządzania opisów bibliograficznych.
Bibliografia załącznikowa (literatura przedmiotu) – wykaz dokumentów (książki, czasopisma, artykuły, publikacje z Internetu itp.), które autor wykorzystał przy pisaniu utworu lub które poleca czytelnikowi jako związane z tematem pracy. Bibliografię załącznikową zamieszcza się najczęściej na końcu książki lub artykułu. Wszystkie pozycje umieszczone w bibliografii załącznikowej należy uporządkować stosując układ alfabetyczny wg haseł osobowych lub tytułowych (w przypadku wydań zbiorowych).
Ogólne zasady sporządzania opisów bibliograficznych
- Wszystkie dane do opisu bibliograficznego przejmujemy z karty tytułowej.
- Imię autora można skracać, zwłaszcza jeżeli autor jest osobą łatwą do zidentyfikowania.
- Jeżeli autorów jest więcej niż trzech podajemy pierwszego i dopisek i in.
- Jeżeli autorów jest dwóch lub trzech – podajemy ich personalia oddzielając od siebie przecinkami.
- Jeżeli opracowujemy pracę zbiorową pod redakcją opis rozpoczynamy od tytułu.
- Pomijamy w opisie autora informacje o jego stopniach naukowych, funkcjach.
- Tytuły książek podaje się bez cudzysłowów. Jeśli tytuł jest bardzo długi można go skracać, ale tak aby pozostał łatwy do zidentyfikowania.
- W przypadku książki wydanej po raz pierwszy informacje o wydaniu całkowicie pomija się. Natomiast informacje o zmianach w kolejnych wydaniach należy skrócić np. Wyd. 3 popr. i uzup.
- Nazwę wydawcy, jeżeli się ją podaje, można skracać, ale tak, aby było wiadomo o jakiego wydawcę chodzi np. WSiP zamiast Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
- Nr ISBN znajduje się w książkach wydanych po 1973 r. Jeżeli go nie ma, ten element opisu pomijamy.
- Poszczególne strefy opisu bibliograficznego oddziela się wybranym znakiem interpunkcyjnym np. przecinkiem. Wybrane znaki należy stosować konsekwentnie we wszystkich opisach w danej publikacji.
- Można stosować wyróżnienia graficzne np. tytuł kursywą, nazwisko autora wersalikami.
- Elementów opisów bibliograficznego, które nie są obowiązkowe, może jeszcze być wiele np. nazwisko tłumacza, tytuł serii, ilość stron.
Opis książki
Nazwisko i imię autora, Tytuł, Wydanie, Miejsce wydania, Wydawca, rok wydania, ISBN.
Przykład
Słowacki Juliusz, Balladyna, Wyd. 3, Wrocław, Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 2003, ISBN 83-07-02948-1.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI NAPISANEJ PRZEZ 1, 2 LUB 3 AUTORÓW
Słowacki Juliusz, Balladyna, Wyd. 3, Warszawa, Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1982, ISBN 83-06-00041-2.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY PRACY ZBIOROWEJ
(książka napisana np. pod redakcją)
Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Pod red. Marii Żebrowskiej, Wyd. 3, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1989, ISBN 83-01-13589-1.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY FRAGMENTU (ROZDZIAŁU, OPOWIADANIA, WIERSZA) KSIĄŻKI
Król Franciszek, Sztuka czytania, Warszawa, WSiP, 1982, ISBN 83-7052-804-X, s.70-92: Rozwijanie techniki intensywnego czytania.
Tak sporządzamy również opis wiersza (czy opowiadania) ze zbioru jednego autora.
Lipska Ewa, Ja, Kraków, Wydaw. Literackie, 2004, ISBN 83-7889-57-67, s. 41: A jednak miłość.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY FRAGMENTU (ROZDZIAŁU) KSIĄŻKI Z PRACY ZBIOROWEJ
Nazwisko i imię autora rozdziału, Tytuł rozdziału. W: Opis książki, w której zawarty jest rozdział, strony zajęte przez rozdział.
Przykład 1:
Hutnikiewicz Artur, Badania nad literaturą Młodej Polski. W: Rozwój wiedzy o literaturze polskiej po 1918 roku, Warszawa, Czytelnik, 1986, ISBN 83-4567-37-87, s. 192-224.
Przykład 2 : Wiersz z antologii wielu autorów:
Stachura Edward, Wielki Testament. W: Od Kochanowskiego do Szymborskiej: antologia poezji polskiej, Wybór Marek Wawrzkiewicz, Warszawa, Książka i Wiedza, 1999, ISBN 83-6754-23-56, s. 380-381.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY WSTĘPU DO KSIĄŻKI
Nazwisko i imię autora wstępu, Tytuł wstępu. W: Opis książki, w której zawarty jest wstęp, strony zajęte przez wstęp.
Przykład:
Drawicz Andrzej: Wstęp. W: Bułhakow Michaił, Mistrz i Małgorzata, Wyd.15, Warszawa, Ossolineum, 1990, ISBN 83-73199-00-4, s. V – LXXXIV.
Opis czasopisma
OPIS BIBLIOGRAFICZNY ARTYKUŁU Z CZASOPISMA
Nazwisko i imię autora artykułu, Tytuł artykułu, „Tytuł czasopisma”, rok, numer czasopisma, numery stron zajęte przez artykuł.
Przykład
Urbankowski Grzegorz, Dostojewski – dialektyka niewiary, „Polonistyka” 2007 nr 9 s. 23 – 28.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY WYWIADU
Kieślowski Krzysztof, Ciągle poszukuję, Rozmowę przeprowadził Stefan Węgrzyn, “Polityka” 1992 nr 50 s. 12.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY RECENZJI W CZASOPIŚMIE
Maciej Lepianka, I w następnym dniu, Warszawa, 1996. Rec. Lipka Krzysztof, Granica realizmu i fantazji, “Nowe Książki” 1997 nr 7s. 48.
Opis dokumentu elektronicznego
Uwagi ogólne
- Dane do opisu należy czerpać z ekranów, dokumentów towarzyszących, opakowań itp. Elementy, które nie występują w dokumencie pomija się.
- Zaleca się, nie są to elementy obowiązkowe, podawanie informacji o wymaganiach systemowych np. Wymagania systemowe: komputer IBM PC lub kompatybilny, napęd CD ROM 48x; system operacyjny: Windows 95 lub nowszy.
Elementy opisu
- Autor.
- Tytuł (w formie występującej w źródle).
- Typ nośnika – podany w nawiasie kwadratowym, np. [CD-ROM], [online], [dyskietka].
- Wydanie – wersja.
- Miejsce wydania.
- Wydawca.
- Data wydania.
- Data aktualizacji.
- Data dostępu podana w nawiasie kwadratowym – dla dokumentów online.
- Warunki dostępu – dla dokumentów online.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY DOKUMENTU ELEKTRONICZNEGO O DOSTĘPIE LOKALNYM
Kopaliński Władysław, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [CD-ROM], Wersja 1.03.16, Łódź, Promedia CD, 1998, ISBN 83-7231-3.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY DOKUMENTU ELEKTRONICZNEGO O ELEKTRONICZNEGO O DOSTĘPIE ZDALNYM
Hłasko Marek, Ósmy dzień tygodnia [on line]. W: Skarbnica literatury polskiej [dostęp 19 września 2005]. Dostępny w World Wide Web: http://www.literatura.zapis.net.pl/okresy/wspolczesnosc/hlasko/osmy.htm.
ARTYKUŁ W CZASOPIŚMIE INTERNETOWYM
Karpiel Anna, Motyw szatana w literaturze romantycznej. W: „Konspekt” [on- line]. 2005 nr 2 [ dostęp 22 września 2005]. Dostępny w Internecie: http://www.wsp.krakow.pl/konspekt/22/Karpiel.htm. ISSN 1509-6726
Opis innych tekstów kultury
OPIS BIBLIOGRAFICZNY REPRODUKCJI OBRAZU (rzeźby, dzieła architektury)
Wyspiański Stanisław, Chochoły [il.]. W: Rzepińska Maria, Siedem wieków malarstwa europejskiego, Wyd. 2 popr. i uzup, Wrocław, Ossolinem,1986. ISBN 83-5768-35-X, nr il. XLVI.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY FILMU
Cudzoziemka [film], Reż. Ryszard Ber, [dysk optyczny DVD], Warszawa, Mediaway, 2005.